Lucky Number 7

Brazilië 2,5 – België 0,5. De statistisch verwachte uitslag op basis van de gecreëerde kansen afgelopen vrijdag. Deze Expected Goals-statistiek vertelt een ander verhaal dan de einduitslag. Zegt dat iets over de bruikbaarheid van die statistiek? Had België dan gewoon geluk? En hoe belangrijk is toeval eigenlijk op een eindtoernooi?

Hartverscheurend.

Coaches die hulpeloos naar een verklaring zoeken voor een nederlaag zijn als doelmannen die tevergeefs naar een onhoudbare bal duiken.

De persconferentie van de Brazililaanse bondscoach Tite vrijdagavond na de wedstrijd was daar een goed voorbeeld van. Hij grabbelde naar een reden voor het verlies, maar vond die moeilijk.

Een journalist wil hem helpen:

“Speelde geluk dan misschien een rol?”

Tite reageert aanvankelijk nog gecrispeerd:

“Ik spreek niet graag over geluk, dan lijkt het alsof ik de kwaliteiten van  de spelers minimaliseer.”

Een paar minuten later geeft hij zich toch over:

“Geluk is een slecht woord. Ik noem het liever toeval. Toeval maakt deel uit van het spel. We zijn blijven zoeken naar kansen, maar soms is er sprake van toeval. Het doet me pijn dat te moeten zeggen. Vanavond was een geweldige wedstrijd, maar het toeval was niet aan onze kant.”

Schermopname (136).png

SHIT HAPPENS

Analisten op Twitter delen het gevoel van Tite.

James Yorke van het voetbal-analytisch bedrijf Statsbomb benadrukte na de wedstrijd nog eens dat geluk een grote rol speelt tijdens een WK:

“Een statistische analyse van 1 wedstrijd is altijd wat beperkt. Maar Brazilië domineerde genoeg om er realistisch vanuit te kunnen gaan dat ze deze wedstrijd in het merendeel van de gevallen winnend afsluiten. Deze keer gebeurde dat niet.”

Mike Goodman, voetbalanalist met oog voor data, beschreef de vroege 0-2 voorsprong van de Belgen als:

“a weird accident.”

Ook in andere analyses van de historische kwartfinale komen de woorden geluk en meeval geregeld langs.

Niet alleen het verschil in Expected Goals is aanleiding voor het zien van geluk als een verklaring voor de Duivelse zege.

De own-goal van Fernandinho, de penaltyfout van Kompany en de bal op de paal van Thiago Silva zijn allemaal fases waar het kwartje de andere kant op had kunnen vallen.

Schermopname (144).png

36%

In voetbal wint het beste team nu eenmaal niet altijd de wedstrijd.

Voetbal-consultancybureau 21st Club berekende dat in 36% van de wedstrijden het team dat de beste kansen creëert, er niet met de zege vandoor gaat.

Oncontroleerbare factoren hebben in het voetbal een grotere invloed omdat er weinig gescoord wordt. Eén ongelukkig weggegeven doelpunt kan grote gevolgen hebben voor de uitslag en het wedstrijdverloop.

Deze oncontroleerbaarheid wordt nog versterkt tijdens toernooivoetbal.

Skinner en Freeman onderzochten of voetbalwedstrijden wel in hun doel slagen, namelijk het team met de meeste kwaliteit doen winnen.

Dat blijkt niet zo te zijn.

“De kans op een misleidend resultaat is significant”, stellen ze. En bij knock-out wedstrijden, die we bijvoorbeeld nu op het WK zien, is deze kans nog groter.

In toernooivoetbal is de kans op verrassende uitslagen groter dan in competitieverband.

Onlogisch lijkt dit niet. Een ongelukkig opgelopen resultaat kan niet meer opgehaald worden. De uitschakeling is – hoe ongelukkig ook – definitief.

In een geweldig stuk op These Football Times over toeval in voetbal komt de zin “all wins aren’t created equal” langs.

Ook meeval kan je aan de overwinning helpen.

Schermopname (158).png

PARADOX

Natuurlijk speelt kwaliteit ook altijd een rol.

Alleen bestaat het risico dat in een wedstrijd tussen twee zeer hoogstaande teams, net de details het verschil gaan maken.

En zo’n detail kan al eens toeval zijn.

Dit wordt de paradox van de kunde genoemd: als het niveau van kwaliteit/kunde stijgt en meerdere mensen slagen erin om dat niveau te bereiken, wordt geluk een doorslaggevende factor tussen die mensen.

Aangezien geluk een moeilijk na te bootsen onderdeel van een prestatie is, kan je beter op zoek gaan naar die onderdelen die wel iets zeggen over jouw kwaliteit.

In voetbal gebruikt men daar dan bijvoorbeeld een statistiek als Expected Goals voor. Deze statistiek brengt de kwaliteit van de gecreëerde kansen van elk team in kaart.

Onderzoek toont aan dat deze statistiek een betere manier is om de toekomstige resultaten van een team in te schatten en zo dus een betere weerspiegeling kan zijn van de “echte” kwaliteit van een team dan de “werkelijke” uitslag.

Schermopname (151).png

DEN UITSLAG

De “werkelijke” einduitslag blijft natuurlijk doorslaggevend. Die score bepaalt het lot van een nationale ploeg.

Verder of naar huis.

Maar dat betekent niet dat we de rol van geluk in een bepaalde prestatie daarom moeten miskennen. Iets waar wij, mensen, echt niet goed in zijn.

Wij haten onverklaarbaarheden en leveren ons niet graag over aan de grillen van Dame Fortuna.

De aanvankelijke weerstand van Tite om het over toeval te hebben is daar een perfect voorbeeld van. Hij is bang de rol van kwaliteit te onderschatten. Terwijl, zoals de paradox van kunde aangeeft, beide ploegen misschien wel van zo’n hoge kwaliteit waren, dat enkel toeval het verschil kon maken.

De andere manier waarop ons verzet tegen toeval zich manifesteert, is in de verklaringen en verhalen die we achteraf bij de uitslag zoeken.

“Martínez is een genie.”

“Wat is er mis met het Zuid-Amerikaanse voetbal?”

“Kan Tite aanblijven?”

Voetbalschrijver Gabriele Marcotti waarshuwt er op Twitter voor dat het moeilijk is om grote verhalen te vertellen en ronkende verklaringen af te leggen over het WK, zonder rekening te houden met de rol die toeval speelt.

Schermopname (153).png

BOBBY

Toch gaan we duchtig op zoek naar die verklaringen.

Sky Sports ging op zoek naar het geheim achter de “gouden Belgische generatie” en maakte een mooi verslag van de hervomingen die het Belgische jeugdvoetbal heeft ondergaan, met de titel: “Belgium are much more than a golden generation and it is not luck.”

Opnieuw een voorbeeld van onze neiging om geluk volledig uit te sluiten als meespelende factor.

Op een kleiner niveau zijn de artikels over het tactische meesterbrein Roberto – Bobby –  Martínez een andere manier om de reden achter de mooiste zege uit de Belgische voetbalgeschiedenis te achterhalen.

Dit is normaal en zijn tactiek heeft zeer waarschijnlijk ook bijgedragen aan de uitstekende prestatie van de Rode Duivels.

Alleen was er de gelukkige elleboog van Fernandinho voor nodig om deze tactiek ten volle te kunnen benutten.

Wanneer de wedstrijdomstandigheden jouw kant opvallen, moet je daar van kunnen profiteren.

De Rode Duivels en de bondscoach hebben dat meer dan gedaan.

Schermopname (161).png

TUSSENSTAND

Is een statistiek als Expected Goals dan zaligmakend?

Neen, waarschijnlijk niet. Al vertelt ze op zichzelf al meer dan aantal schoten op doel, aantal passes en – godbetert – aantal gelopen kilometers.

Maar net als alle data en statistieken, moet ook deze in zijn context bekeken worden.

En het belangrijkste deel van deze context is natuurlijk de tussenstand. In het jargon, “Game State.”

De tussenstand in een wedstrijd, of die nu door een toevalligheid ontstaan is of niet, heeft een invloed op het gedrag van de teams. Teams die op voorsprong staan, zakken al eens in en teams die achtervolgen, gaan nadrukkelijker op zoek naar een doelpunt.

Dit zal gevolgen hebben voor de Expected Goals.

Een analyse van 11tegen11 leidde bijvoorbeeld tot de conclusie dat teams die voor staan vaker vanuit goede posities schieten, die meer kans geven op een doelpunt. Dit komt doordat teams die een achterstand moeten zien goed te maken, vaker wat meer en vooral “betere” ruimte weggeven.

Dat België het moeilijk had om na de 0-2 nog aan grote kansen te komen, mag dus een verdienste van de Brazilianen genoemd worden. Al konden bepaalde Duivelse counters zeker beter uitgespeeld worden om effectief tot een kans te leiden (werkpuntje).

Schermopname (135).png

TOEVAL IS LOGISCH

Toeval en geluk maken dus deel uit van het voetbalspel en er bestaan statistieken die ons daar wat helpen doorheen kijken.

Maar is toeval oneerlijk en moet je dat proberen uit te schakelen in een sport?

De eerder genoemde Skinner en Freeman stelden dat om zeker te zijn dat de beste ploeg altijd wint je bijvoorbeeld de doelen groter zou moeten maken of verlengingen laten doorlopen tot het verschil in doepunten tussen de teams groot genoeg is om niet meer van geluk te kunnen spreken.

In een stuk in de New York Times over geluk in het voetbal, wordt de wenselijkheid van deze voorstellen in vraag gesteld:

“Als je de doelen groter maakt, zou er meer gescoord worden. Dan zouden de rijkste teams in het voetbal bijna altijd winnen. Toeval is eigenlijk in het voordeel van de underdog.”

Het toeval proberen uit te sluiten is inderdaad onwenselijk.

Dan is er meer één houding meer mogelijk: aanvaarding. “Toeval is logisch”, zei Johan Cruijff. Dan moet je er maar mee zien om te gaan ook.

Terug naar Tite:

“Wat een wedstrijd. Geweldige kansen over en weer, driehoekjes, reddingen, omschakelingen…. Wat een mooie wedstrijd. Het doet pijn om dit te zeggen, maar als je van voetbal houdt, was dit een fantastisch spektakel.”

Het voetbal moet geluk helemaal niet proberen weg te werken.

Op het kruispunt van toeval en kwaliteit woont pure schoonheid.

Voor de winnaar toch.

Schermopname (160).png

Geluk mag dan het oog van de naald zijn.

Kwaliteit sleurt je er net door.

Hoe klein dat oog ook is, de traptechniek van Kevin De Bruyne volstaat.

Lucky Number 7.

Een Belg.

Gelukkig maar.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s