DUIVELS OP DE MAAN

“This World Cup is like going to the moon. We proberen met België iets te bereiken wat nog nooit eerder gelukt is.” Roberto Martínez scherpt de hoge verwachtingen, samen met zijn assistent Thierry Henry, nog aan bij Sky Sports. “En wij moeten proberen richting te geven aan die verwachtingen.” Na 20 wedstrijden en een oneindig aantal interviews weten we welke richting Martínez precies op wil met de nationale ploeg. En waarom.

Ai.

Hij slaat zijn enkel om.

Jordan Lukaku gaat op het gras zitten. Na 20 minuten moet hij de wedstrijd tegen Bosnië al staken. Martínez kiest, in zijn 2e WK-kwalificatiewedstijd met België, voor 4 mensen achterin (Meunier – Alderweireld – Vertonghen – J. Lukaku), maar dat plan valt dus al snel in het water.

De grote impact van blessures, en het toeval, in de sport nog maar eens bevestigd.

Schermopname (67)
De opstelling van België tegen Bosnië na de blessure van J. Lukaku.

In de eerste kwalificatiematch, op Cyprus, koos Martínez al voor 3-4-2-1 en daar grijpt hij nu naar terug. Ciman komt in de plaats van J. Lukaku. Lolo gaat centraal tussen Alderweireld en Vertonghen in spelen en Carrasco komt op de linkerflank te staan. De bondscoach houdt zich, na de met 4-0 gewonnen wedstrijd, nog wat op de vlakte:

“De wissel van 4 naar 3 achterin heeft de wedstrijd niet veranderd.”

De Duivels zullen nooit meer met 4 verdedigers aan een wedstrijd beginnen.

FA CUP

Martínez heeft al ervaring met het 3-4-3-systeem. Hij gebruikte het eerder bij Wigan Athletic in de Premier League. In het seizoen 2011-2012 zit Wigan in slechte papieren na 16 punten uit 24 wedstrijden. Martínez besluit het roer om te gooien en kiest voor 3-4-3:

“Dit systeem helpt ons om het veld breed te houden. Als je wil aanvallen met je vleugelverdedigers en je speelt met 4 achterin, dan blijven er maar 2 verdedigers meer over. Met dit systeem kan je 3 verdedigers en een extra middenvelder achter de bal houden. Je kan aanvallend spelen, zonder in de problemen te komen achterin. Deze opstelling legt de nadruk op die zones in het veld waar je gevaar kan stichten als team.”

Wigan is, op dat moment, het enige team in de Premier League dat 3-4-3 speelt. In de laatste 14 wedstrijden van het seizoen halen ze 27 punten. Onder andere Arsenal, Liverpool en Manchester United worden verslagen. In het daaropvolgende seizoen valt de degradatie niet af te wenden, maar wint Wigan wel de FA Cup. Manchester City wordt op Wembley verslagen met 1-0.

Wigan treedt aan in een 3-4-3-systeem.

THREE AT THE BACK

Martínez is op dat moment overtuigd van de meerwaarde van een systeem met 3 verdedigers, dat hij later bij Everton weinig zal gebruiken, en oppert:

“In a year’s time, there will be a lot of teams playing 3-4-3, believe me.”

De systemen met 3 achterin kennen inderdaad een opmars. Op het WK 2014 zien we onder meer Chili en Nederland er gebruik van maken. Chelsea wordt er kampioen mee in 2017 en in België kennen we de varianten van Leko (3-5-2) en Vanhaezebrouck (3-4-2-1).

Door de nadrukkelijke aanwezigheid van opstellingen met 3 achterin op het vorige WK in Brazilië, besteedt ook de Duitse “tactiekwebsite” Spielverlagerung grote aandacht aan “de driemansdefensie”. Zij beschrijven uitgebreid de voor- en nadelen van de verschillende varianten.

Het grote voordeel volgens René Maric, nu assistent-trainer bij Red Bull Salzburg, van een systeem met 3 verdedigers is de aanwezigheid van meer spelers in de strategisch meest belangrijke zone in het voetbal; het centrum:

“Hierdoor genereer je meer defensieve stabiliteit en kan je bij balverlies, door meer mensen centraal te hebben, ook sneller de bal recupereren. Aanvallend geeft het systeem je ook meer flexibiliteit, omdat je meer zones kan bestrijken op het veld en die verschillende zones ook makkelijker kan bereiken.”

Schermopname (62).png
Na balverlies tegen Saoedi-Arabië proberen de Duivels de bal snel terug te winnen.

Geen enkel tactisch systeem is perfect en dus zijn ook aan opstellingen met 3 verdedigers nadelen verbonden:

Het grote risico van systemen met een enkele bezetting op de flank is dat je daar uitgespeeld wordt. Ook de coördinatie tussen de 3 of 5 verdedigers is soms moeilijk te onderhouden, waardoor bijvoorbeeld de buitenspelval niet goed gebruikt wordt. Zo ontstaat ruimte in de rug.”

Schermopname (64).png
In de wedstrijd tegen Egypte verloopt de communicatie hier niet goed. Ciman probeert op buitenspel te spelen, maar Abdelshafy (13) vindt de ruimte in de rug van de verdediging.

VLEUGELS

De “wingbacks” vormen dus een cruciaal onderdeel in het systeem dat Martínez wil hanteren. Aanvallend moeten ze in staat zijn om het veld breed te houden en verdedigend moeten ze kunnen omgaan met de enkele bezetting.

Na de thuiswedstrijd tegen Bosnië lijkt het systeem vast te liggen en kan Martínez op zoek naar de ideale flankverdedigers.

Chadli komt in de daaropvolgende wedstrijd, in Gibraltar, na 50 minuten Carrasco vervangen. Foket mag een helft opdraven in het vriendschappelijke gelijkspel tegen Oranje.

Meunier en Carrasco zullen altijd de eerste opties van de bondscoach blijven, maar in maart 2017 manifesteert zich de eerste vervanger: Nacer Chadli.

Chadli speelt op de rechterkant tegen Griekenland (1-1) en speelt 80 minuten op de linkerkant in de oefenwedstrijd tegen Rusland (3-3). Martínez toont zich na de wedstrijd tegen Rusland, waarin Chadli een vrije trap op het hoofd van Benteke schildert bij de 3-1, heel erg tevreden:

“Sommige spelers hebben hun kans met beide handen gegrepen. Chadli was ‘very, very impressive’ over de 2 wedstrijden.”

De bondscoach moet dan al weten dat hij met Chadli terugkeert naar Sochi.

Chadli zal in de 20 wedstrijden onder Martínez, zowel op links als op rechts, 44% van de speelminuten (800) verzamelen. Foket (7,5%) en Limbombe (2,5%) zitten daar ver onder en zelfs T. Hazard wordt even op de rechterflank getest in de thuiswedstrijden tegen Cyprus en Egypte.

Ook de complimenten blijven maar komen. Na de wedstrijd in Estland noemt de bondscoach hem “outstanding” en in augustus vorig jaar plaatst hij Chadli op gelijke hoogte met Meunier.

De weinige speelminuten bij West Bromwich Albion (214 (!) dit seizoen) verhinderen de bondscoach niet om hem bij de 23 voor het WK op te nemen.

Bij de definitieve selectie zijn, op Chadli na, geen rechtstreekse vervangers voor Meunier en Carrasco opgenomen. Een risico van de bondscoach, die opteerde voor meer centrale spelers als Januzaj en Tielemans. De bondscoach omschreef voetbal ooit als:

“[Football is about] taking advantage of what you got and not what you haven’t got”

De grote kwaliteit van de spelers in de as van het veld weegt voor Martínez dus op tegen het risico om geen extra – minder kwalitatieve – flankspelers mee te nemen als back-up.

KDB

Martínez geeft vorig jaar in oktober al aan dat hij 3 à 4 “flexibele” spelers wil meenemen naar Rusland. Spelers die op meerdere posities kunnen spelen, worden een must. Chadli is daar één van, net als T. Hazard en Dendoncker. Maar Martínez worstelt lang met de positionele flexibiliteit die hij van Kevin De Bruyne kan vragen.

De Bruyne wordt een makkelijk te verschuiven pion op het schaakbord van Martínez. De bondscoach gebruikt “KDB” zowel op één van de “tien”-posities achter de spits als lager op het middenveld. Zelfs binnen één wedstrijd moet De Bruyne beide posities aankunnen, zoals in de thuiswedstrijd tegen Estland en in Griekenland.

Het geschuif met Kevin De Bruyne en zijn uiteindelijk lagere positie zorgt er, volgens de Amerikaanse website FiveThirtyEight, voor dat Kevin De Bruyne wat aan de ketting wordt gelegd door Martínez:

“De Bruyne creëerde in de kwalificatiecampagne maar 0.32 “grote kansen” per 90 minuten, terwijl hij er bij Manchester City in slaagde om 0.55 “grote kansen” per 90 minuten te creëren.”

Pas vanaf de oefenwedstrijd tegen Japan is het geschuif met De Bruyne afgelopen. De positie en rol die De Bruyne binnen de nationale ploeg moet vertolken, staat voor Martínez eindelijk vast:

“Kevin is essential as a playmaker for us,” stelt Martínez na de oefengalop tegen Saoedi-Arabië.

Het duo De Bruyne-Witsel zal de spil vormen van het basiselftal van Martínez, maar ook andere duo’s op het centrale middenveld passeren de revue: onder meer de combinaties Fellaini-Witsel, Witsel-Dembélé, Tielemans-Witsel en ook Witsel-Defour komen langs.

PARTNERS IN CRIME

Martínez haalt van bij het begin van zijn ambtstermijn het belang van partnerships aan op het veld. Om het team sterker te maken dan het individu moet de verstandhouding op het veld uitstekend zijn:

“You don’t rely on individuals to win a game.”

Niet alleen tussen de twee mensen op het centrale middenveld moet er een goede relatie zijn. Ook tussen de flankspelers en de twee spelers achter de spits is een goede afstemming noodzakelijk.

Dit is belangrijk voor het vormen van de driehoekjes waar Martínez verzot op is, zoals tactisch brein van Het Nieuwblad Guillaume Maebe in zijn analyse van de Rode Duivels aanduidde.

De belangrijkste partners in het systeem van Martínez zijn de twee spelers achter de spits, in the pockets. Hazard en Mertens zijn daar, zeker na het achteruit schuiven van De Bruyne, het ideale koppel voor Martínez.

The pockets van Martínez vragen in het begin wat zoekwerk van de spelers, blijkt uit de passmaps van het twitteraccount @11tegen11. Deze passmaps geven de “gemiddelde” positie aan waarin een speler aan de bal komt op het veld.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Vroeg in de campagne, tegen Cyprus, lijken De Bruyne en Hazard elkaar nog wat voor de voeten te lopen. Maar na verloop van tijd zie je hoe de spelers zich beter weten aan te passen aan het systeem.

De posities worden goed nageleefd. De driehoekjes ontstaan.

RADJA

Deze drang van Martínez naar goede partnerships wordt de voornaamste valkuil voor – ondertussen – volksheld nummer 1: Radja Nainggolan.

In het 3-4-2-1-systeem ziet Martínez geen plaats voor Radja. Zowel op het middenveld als achter de spitsen kan hij de bondscoach er nooit van overtuigen de bestaande koppeltjes te scheiden.

“Bij Radja is het zoeken naar zijn beste positie en wat hij bijbrengt,”  klinkt het in maart van dit jaar.

Martínez probeert het wel. In een ander systeem kan Radja misschien wel van dienst zijn. Tegen Rusland en Tsjechië krijgt hij de 10-positie toebedeeld in een 3-5-2-systeem. Maar waar Chadli in die wedstrijden de bondscoach imponeert, blijft Radja onder de verwachtingen.

Ook het 3-5-2-systeem zelf is Martínez niet erg genegen als eerste optie:

“Spelen met 2 spitsen kunnen we doen, afhankelijk van de tegenstander. Maar het huidig systeem [3-4-2-1] stelt ons wel in staat om tempowisselingen door te voeren. De spelers “komen” dan ook meer in kansrijke positie in plaats van daar al te staan.”

3-5-2 heeft wat afgedaan en daarmee ook Radja. Het gedrag van Nainggolan naast het veld zal, bij een bondscoach die voetbal als een “way of living” omschrijft, vast ook meegespeeld hebben bij zijn niet-selectie.

REALISME vs. OPTIMISME

Niet dat we de 3-5-2 helemaal niet zullen zien op het WK. Engeland zal erin aantreden. Aan Martínez om daar dan zijn voetbalstrategie tegenover te zetten.

De vaste concepten die de bondscoach met de Duivels wil laten zien geeft Martínez op één persconferentie expliciet mee:

“We willen hoog druk zetten. Snel verdedigen. Dynamisch acteren en de bal snel terugwinnen. Daarnaast staan wij ook voor kwaliteit aan de bal. Dat zijn de vaste concepten die eventueel ook in een andere structuur kunnen toegepast worden”

Martínez heeft het zelf over een voetbalvisie die zowel Spaans als Engels geïnspireerd is:

“Uit Spanje heb ik het belang van balbezit meegenomen. De Engelse focus op tempo en intensiteit probeer ik ook toe te passen.”

Deze strategie heeft voor de Rode Duivels verschillende tactische gevolgen.

De flankspelers (Meunier-Carrasco) moeten het veld breed houden en man-meer situaties proberen te creëren door van positie te wisselen met de mensen achter de spits (Mertens-Hazard).

Schermopname (70)
De aanleiding van de 1-0 in de oefenwedstrijd tegen Japan. Mirallas valt naar links uit, wat Chadli de kans heeft om het centrum van Japan aan te vallen.

De spits (Lukaku) geldt als diep aanspeelpunt die het veld lang moet maken en bij balverlies moet er agressief druk worden gezet in de centrale zones van het veld.

Deze agressieve druk maakt de Rode Duivels wel kwetsbaar voor tegenaanvallen. Uit een analyse van de Rode Duivels door de website The Coaches’ Voice blijkt dat ze gemiddeld 15 tegenaanvallen toelaten onder Martínez. Duitsland was gisteren een gepaste waarschuwing.

De basiself tegen Panama is zo goed als gekend. Het mag nu echt gaan beginnen.

—–

Het bekijken van de vele interviews met Martínez is zoeken naar de oprechtheid tussen de soms lang uitgesponnen clichés. Mourinho noemde Martínez ooit de man die “elke dag een persconferentie zou geven als hij kon.”

Maar bij Sky Sports laat de bondscoach toch heel even in zijn hart kijken:

“Expectations can never be too high. I believe in not being too over-realistic. I want to chase a dream.”

Dromen.

Dromen van de maan.

Advertenties

Een gedachte over “DUIVELS OP DE MAAN

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s